augustus 1, 2011

Het masteren van het laag in een track is redelijk moeilijk. Ten eerste kan je het vaak niet goed horen doordat de monitors het niet duidelijk doorgeven. Ten tweede heeft men vaak geen idee wat nou effectief laag is. Echt waar!

Goede monitors moeten het laag duidelijk kunnen vertalen. Kunnen ze dat niet dan is het een goed idee om wat kleinere goedkopere monitors (zelfs computer monitors) te gebruiken.

Je merkt gauw genoeg of de monitor het laag wel aankan in de vorm van vervorming. Een ghetto blaster is ook geen slecht idee omdat deze het laag extra simuleert (boost) waardoor je ook kunt horen of het effectieve laag goed tot uiting komt.

Mastering en effectief laag.

Wat is effectief laag? Dat is eigenlijk heel simpel. Het is het laag wat je duidelijk moet kunnen horen in de mix.

Tijdens de mastering let ik zelf altijd op twee punten in het laag met behulp van een analyzer.

  • Ik kijk naar de hoeveelheid laag en of het horizontaal doorloopt naar het sub.
  • Ik kijk of het laag niet te veel blijft hangen.

Als het laag horizontaal doorloopt naar het sub is het natuurlijk logisch dat je problemen krijgt in de mix. Laag neemt de grootste ruimte (energie) in beslag in het spectrum waardoor het midden en het hoog in de verdrukking komen.

De track wordt daardoor dof en heeft geen energie meer. Om dat tijdens een mastering sessie op te lossen wordt vaak de fout gemaakt om zowel het midden gebied als het hoog met een multiband gecompressed op te peppen.

Daardoor krijg je een platte mix maar vooral ook een nerveus klinkende mix. Het is niet echt prettig om daar naar te luisteren.​ Ik zei het al niet zoveel mensen begrijpen wat effectief laag betekent en hoe dat klinkt..


Als het laag blijft hangen krijg je hetzelfde effect als hierboven omschreven. Als je daar niets aan doet tijdens de mastering en er alleen maar compressie over heen legt zal je de hele tijd het gevoel hebben dat er een paar frequencie gebieden elkaar verdrukken.

De oorzaak van hangend laag is vaak een verkeerde compressie. Attack en vooral de release zijn de boosdoeners. En als elk instrument met zijn laag de verkeerde eq krijgt wordt het wel heer druk daar. Dan heb ik het nog niet eens over effecten zoals delays en reverb wat meestal ook niet wordt ge eq'd. Schrijf ik dat goed? :-).​

Errol Lem