Category Archives for "Mastering Blog"

november 7, 2016

Is de studio je beste vriend?

Wel eens over nagedacht of de studio waarin je wil gaan opnemen je beste vriend is?

Om welke reden kies je eigenlijk voor een studio? Vriendschap, van horen zeggen, de apparatuur of een combinatie daarvan?

De meeste studio's zijn ontstaan vanuit een hobby. De bassist van de band heeft wat geld, is handig met de knopjes en na wat opgenomen te hebben in een andere studio denkt die "dat kan ik ook".

Meestal begint dat in de kelder, zolderkamer en als er wat meer budget is wordt er een ruimte ergens ​afgehuurd voor een leuke huurprijs. Tot zover feiten wat velen herkennen.

Bij mij is het ook zo gegaan. Mastering in een veredelde slaapkamer en later in een mooi pand verder gegaan. Is ook niks mis mee.

Studio en Vriendschap is een illusie?​

Gezelligheid kent geen tijd maar als je wilt gaan opnemen heb je wel mensen nodig die dat goed kunnen. En ook moet de mix op zijn minst in balans zijn als het gaat om laag midden en hoog.

Transparantie is weer wat anders want dat gaat nog een flinke stap verder. Hoe beter de apparatuur en hoe beter het arrangement van de track hoe transparanter je mix gaat klinken. Met natuurlijk de juiste mensen achter de knoppen.

En daar loopt het meestal op stuk. Vanuit een hobby een commerciele studio opzetten is niks mis mee maar ​een echt goed product afleveren is iets heel anders.

Toen ik 25 jaar geleden met mastering begon wist ik daar eigenlijk heel weinig van af. Ik was gelukkig al heel lang componist/muzikant en had redelijke ervaring met het mixen van filmmuziek die we maakten voor tv en documentaires.

Toch zag ik mezelf nooit als een mixer. Sterker nog, ik kan helemaal niet mixen. Ik kan wel masteren. En na letterlijk duizenden albums gedaan te hebben kan ik met zekerheid zeggen dat een mix klopt of niet klopt. En ook uitleggen waar het probleem zit en hoe het is op te lossen.

slecht geluid

Wat is een goede studio?

​Een goede studio moet de basis apparatuur in huis hebben, een redelijke akoestiek met afluistering. Dat is logisch. Maar net zo belangrijk moet de engineer verstand van zaken hebben. Is ook logisch toch? 

Maar en daar komt het belangrijkste aspect. Een goede engineer staat open voor opbouwende kritiek. Hij luistert altijd en zal met een goed argument komen als die vind dat je het mis hebt ipv kwaad te worden. 

Een engineer met een kort pikkie en lange tenen heeft geen zelfkritiek en zal altijd naar een ander wijzen wanneer er sprake is van een slechte mix. En jij bent daar de dupe van uiteindelijk.

​Toen ik pas begon met mastering viel het me al snel op dat teveel mixen die ik binnenkreeg niet aan de basis voldeden. Eerst dacht ik dat het aan mijn speakers en ruimte lag, ik zat immers in een veredelde slaapkamer in het begin.

Maar al snel kwam ik iemand tegen die weliswaar een budget studio had maar zich makkelijk kon meten met de grotere studio's die het 5 voudige vroegen voor een dag opnemen.

Studio van Bert van Oudenaren

Zijn opnames klonken altijd fris en professioneel. ​Het laag, midden en hoog klonk altijd opvallend beter. Ik begon te beseffen dat het niet aan mij lag maar dat er teveel hobbyisten met studio's in Nederland waren die niet konden mixen.

Overigens heb ik het over Bert van Oudenaren die later Osdorp Posse en Spookrijders de sound gaf die ze verdienden in die tijd. Bert doet nu video producties.​

Als Bert in Amerika was geboren zou hij zeker in de rij van bekende mix engineers hebben gezeten. Van Bert heb ik dan ook de basis van EQ, Compressie en frequencies geleerd en dat zelf verder door ontwikkeld en verfijnt.

Goede samenwerking tussen studio en mastering is een must

​Er waren in die tijd meer studio's die goed klonken en een eigen sound hadden opgebouwd. Met zijn allen stonden we altijd open voor suggesties en menig telefoontje werd er dan ook gepleegd als er gemasterd moest worden. 

Zocht een band een studio dan hadden we altijd een lijstje voor ze waarin ze konden kiezen met de zekerheid dat ze een goed geluid kregen.​

De discussies over apparatuur en techniek waren altijd opbouwend zonder enige vorm van jaloezie.

Toch waren er ook nog veel studio's waar je niet mee kon communiceren. Het lag altijd aan de mastering en nooit aan de studio. ​Meestal was het jaloezie op het succes van mijn masteringbedrijf.

Op het moment dat ik in het boek van Bob Katz kwam te staan als mastering engineer waren een aantal "mastering engineers" in Nederland stinkend jaloers kan ik je vertellen :-). ​Het werd je niet gegund.

Studio hobbyisten

Afgelopen maand had ik een band waarvan de mix ronduit slecht was. Ik vraag altijd of ze wat voorbeelden willen sturen waar ze op willen lijken.

Na daarna geluisterd te hebben en hun eigen mix had ik ze al moeten vertellen dat hun mix niet eens voor 1% daarvan in de buurt kwam. Dat was mijn fout.

​Het enige wat me aansprak waren de tracks. Daar zat muzikale potentie in.

Is de studio je beste vriend?

Studio en het laag probleem

Het grootste probleem was het laag, wat alles vanaf het midden naar het hoog wegdrukte. Het middengebied was ook redelijk slecht gedaan. Zang had pieken die niet goed waren gecompressed waardoor het heel schellig in je oren tetterde bij de uithalen.

Nu moet ik zeggen dat 25 jaar geleden deze mix problemen ook al​ vaak (bijna dagelijks) bij mij in de mastering studio voorbij kwamen. Je probeerde er dan maar het beste ervan te maken.

Soms kon je de band overtuigen om de mix opnieuw te laten doen maar vaak was daar geen tijd meer voor.

Ook viel er vaak met de studio daar niet over te praten. Die snapten niet eens waar je het over had. Men stond niet open voor suggesties en vond het vaak maar onzin.

Goede communicatie met een Producer

Hetzelfde met deze band. Als ik een track master en ik twijfel of ik het goed heb gedaan neem ik altijd contact op met een producer uit mijn netwerk.

Dat zijn altijd mensen waarvan je weet dat ze verstand van zaken hebben en ook veel praktijkervaring hebben. Deze keer was het Han Litz. Een bekende dwarsfluitist en producer.​

Ik vroeg hem te luisteren naar het origineel en de gemasterde versie. Ik zeg er voor de rest niks bij want ik wil een onbevooroordeeld advies.

Han kwam met dezelfde analyze. Er zat veels teveel laag in en het bleef te veel hangen waardoor alles werd weggedrukt. Hij vond ​het knap dat ik er nog een geheel van had kunnen maken.

slechte mix met te schelle stem

Verkeerde keuze Studio​

Als ik de gemasterde tracks aflever vertel ik altijd wat ik ongeveer heb gedaan en/of dat er problemen in de originele mix waren. Deze keer raadde ik ze aan dat als ze de kans hadden het toch over te mixen.

Nadat de band had geluisterd kwam men met een aantal vragen. Men vroeg mij of ik tips had hoe het laag beter te krijgen enzovoort.

Ook al ben ik geen mixer, ik weet wel hoe je frequencies in balans kunt krijgen. Ik heb dan ook precies uitgelegd hoe je dat het beste kon doen. Ze zouden het met de studio overleggen.

Het antwoord van de studio was het antwoord van een hobbyist die niet openstaat voor het verbeteren van zijn studio geluid.

Ook al herkende hij de problemen in de mix toch raadde hij de band aan om het masteren te laten doen bij iemand waar hij al heel lang mee samenwerkte. Ja echt, je broek valt er toch bij af :-).

Als er dan problemen zouden zijn dan kon hij dat snel in de mix fixen. Ze zouden zijn advies opvolgen. Dat werd me echt verteld.

studio advies?

Mijn advies daarop was om daar zo snel als mogelijk weg te gaan en een andere studio op te zoeken. Een studio die notabene beaamt dat er een probleem is in de mix zou nooit met dit antwoord hebben moeten komen.

Ik voorspel dat deze band een heel middelmatig geluid zal krijgen. Zonde want er zijn ook studio's die wel kunnen mixen. En deze band maakt leuke nummers.

​Blijkbaar is er in de 25 jaar dat ik master niet veel veranderd bij menig studio in Nederland. Maar ook de verkeerde keuzes die menig muzikant nog steeds maakt.

Analoge of Digitale Studio

Dat gedweep over analoog of digitaal moet je gewoon vergeten. Ik heb zelden een analoge studio in Nederland met een echt goed geluid zien voorbijkomen. Dat is over het algemeen allemaal hipster gelul. 

Een goede engineer kan zowel met digitale als analoge apparatuur een goed vet geluid maken.​

Je kunt de beste vrienden zijn met de engineer maar als die niet kan mixen moet je gewoon een andere studio zoeken. Tenminste als je een professioneel product wilt hebben.

Mijn conclusie is dan ook dat je altijd kritisch moet blijven als je in een studio gaat opnemen.

september 10, 2014

Bob Katz – ear training

Bob Katz on ear training.
“Rule number 1, don’t tell your spouse every time you notice the surrounds in the movie theatre are set to high or the left tweeter is blown!”

I do that all the time. Need to shut up about sound sometimes. LEES VERDER

september 10, 2014

Metering – K System

Here’s a superb, if a little bit technical, article based on silverback engineer Bob Katz’s ideas about mixing, metering and mastering. Here he is discussing it.

Katz’s view is that, over the past 10 years, mastered tracks have been getting louder and louder until all the dynamic range has been splattered out of them. He wants to see a standardised approach to mixing and mastering, where the engineer mixes so that s/he always hears the body of the track – where most of the energy lies, rather than the peaks – at the same, comfortable listening level, with plenty of headroom left for occasional peaks.LEES VERDER

augustus 21, 2013

Mastering op je zolderkamer

Mastering op je zolderkamer of je slaapkamer? Kan dat echt?

Jazeker mits je aan een aantal voorwaarden voldoet.

Er moet in de eerste plaats een zekere balans zijn tussen wat je hoort in je zolderkamer en wat je hoort in bijv. je auto of bij iemand in zijn huiskamer.

Als je in je zolderkamer denkt dat je bassen lekker klinken en in de auto je speakers er uit knallen weet je dat er iets niet klopt. Waarschijnlijk komt je dat wel bekend voor.

Als je favoriete productie in de auto wel te gek klinkt en de bassen strak blijven kun je ervan uitgaan dat er met je zolderkamer iets mis is.

Dat kan de ruimte zijn maar ook de afluistering. Meestal is het een combinatie van die twee.


Mastering op je zolderkamer is mogelijk

Mastering op je zolderkamer - Is het mogelijk?

Ten tweede moet je natuurlijk ook weten hoe je moet luisteren en waar je op moet letten om het probleem op te lossen. In ieder geval raad ik je aan om niet teveel geld uit te geven aan allerlei dure akoestische materialen.

Doe het hoogst noodzakelijke en zorg er vooral voor dat je het laag zo goed als mogelijk onder controle kan krijgen. Laat je niet gek maken met allerlei “fancy” oplossingen want 100% gaat je toch niet lukken.

Je moet er vanuit gaan dat je ruimte uit een compromis zal bestaan.

Heb je een leuk budget van zeg, 50.000 euro of meer voor je akoestiek dan ligt het natuurlijk anders maar daar gaan we hier niet van uit.

De geluidsbalans in je ruimte

Heb je de geluidsbalans gevonden dan is het zaak dat je je ruimte gaat leren kennen.

Eigenlijk doe je dat tegelijkertijd overigens. Je kamer tunen met goed klinkende cds.

Dat kun je het beste doen met tracks die je goed kent. Ik zelf gebruikte altijd verschillende type muziek daarvoor. Voor de bassen gebruik ik zelf R&B of HipHop tracks.

Het accent van deze muziek ligt vaak op strakke bassen en de leegte in het mid/hoog, mits goed gemixed en gemastered, geeft je een goede indruk van je ruimte.

Merk je bijvoorbeeld dat alles door zoemt dan is je ruimte niet droog genoeg en heb je meer absorbers nodig. Dat kan een extra stoel zijn maar meestal geeft een bank achterin al het gewenste resultaat.

Heb je geen ruimte voor een bankstel achter je dan zijn daar andere oplossingen voor. Het kost natuurlijk geld maar uiteindelijk gaat het om het resultaat.

Bij Midi-Amsterdam verkopen ze allerlei akoestische sets.  Kijk op acoustics.

De mastering speakers

Je speakers moeten je zo goed als mogelijk laten horen waar de probleemgebieden liggen tijdens de mastering. Dat is logisch maar speakers onder de 5000 euro hebben gewoon veel beperkingen, laat staan speakers van rond de 1000 euro.

Dat klinkt misschien arrogant of betweterig. Maar als je eenmaal het verschil hebt kunnen horen tussen ​een echte top-speaker en een gewone commerciele studio monitor ben je het snel met me eens. 

In ieder geval moet je gewoon leren leven met speakers die zn beperkingen heeft. Dat geeft natuurlijk niet maar je moet er wel rekening mee houden.

Het betekent gewoon dat je dat moet incalculeren tijdens het masteren.

Het beste kun je dat doen in combinatie met een analyzer, een extra set goedkope speakers en een goedkope koptelefoon. Een analyzer zit standaard in een mastering pakket als wavelab.

Praktische mastering tip

Merk je dat er teveel bas in de track zit en je hoort dat niet zo uit je speakers komen (geen vervorming) maar je ziet dat wel op je analyzer dan kan dat setje goedkope speakers en een goedkope koptelefoon uitkomst bieden.

De koptelefoon en dat setje goedkope speakers gaan immers veel eerder over zn nek door een teveel aan laag dan de wat duurder studio monitor.

Wat je daarnaast ook nog kunt doen is aan de rand van de bas speaker voelen. Als die heel erg veel beweegt dan zit er echt teveel laag in je mix.

Bij mid/hoog is het wat moeilijker op een koptelefoon in te schatten. Veel van die goedkope koptelefoons geven of teveel of te weinig mid/hoog aan.

En met een analyzer is dat ook moeilijk in te schatten. Behalve natuurlijk als er echt te veel hoog inzit. Dan spat het er wel uit.

Probeer daarom wat jaren 60 – 70 opnames, (het vinyl tijdperk) op je speakers af te draaien.

Waarom? Omdat die opnames nog voor de cd zijn uitgekomen en er nog veel meer gebruik werd gemaakt van de curve van het menselijk oor.

Het geeft je daardoor een beter beeld over hoe je speakers het vertalen.








augustus 1, 2011

Mastering en het Laag-Probleem.

Het masteren van het laag in een track is redelijk moeilijk. Ten eerste kan je het vaak niet goed horen doordat de monitors het niet duidelijk doorgeven. Ten tweede heeft men vaak geen idee wat nou effectief laag is. Echt waar!

Goede monitors moeten het laag duidelijk kunnen vertalen. Kunnen ze dat niet dan is het een goed idee om wat kleinere goedkopere monitors (zelfs computer monitors) te gebruiken.

Je merkt gauw genoeg of de monitor het laag wel aankan in de vorm van vervorming. Een ghetto blaster is ook geen slecht idee omdat deze het laag extra simuleert (boost) waardoor je ook kunt horen of het effectieve laag goed tot uiting komt.

Mastering en effectief laag.

Wat is effectief laag? Dat is eigenlijk heel simpel. Het is het laag wat je duidelijk moet kunnen horen in de mix.

Tijdens de mastering let ik zelf altijd op twee punten in het laag met behulp van een analyzer.

  • Ik kijk naar de hoeveelheid laag en of het horizontaal doorloopt naar het sub.
  • Ik kijk of het laag niet te veel blijft hangen.

Als het laag horizontaal doorloopt naar het sub is het natuurlijk logisch dat je problemen krijgt in de mix. Laag neemt de grootste ruimte (energie) in beslag in het spectrum waardoor het midden en het hoog in de verdrukking komen.

De track wordt daardoor dof en heeft geen energie meer. Om dat tijdens een mastering sessie op te lossen wordt vaak de fout gemaakt om zowel het midden gebied als het hoog met een multiband gecompressed op te peppen.

Daardoor krijg je een platte mix maar vooral ook een nerveus klinkende mix. Het is niet echt prettig om daar naar te luisteren.​ Ik zei het al niet zoveel mensen begrijpen wat effectief laag betekent en hoe dat klinkt..


Als het laag blijft hangen krijg je hetzelfde effect als hierboven omschreven. Als je daar niets aan doet tijdens de mastering en er alleen maar compressie over heen legt zal je de hele tijd het gevoel hebben dat er een paar frequencie gebieden elkaar verdrukken.

De oorzaak van hangend laag is vaak een verkeerde compressie. Attack en vooral de release zijn de boosdoeners. En als elk instrument met zijn laag de verkeerde eq krijgt wordt het wel heer druk daar. Dan heb ik het nog niet eens over effecten zoals delays en reverb wat meestal ook niet wordt ge eq'd. Schrijf ik dat goed? :-).​